Radboud Centrum Sociale Wetenschappen

Postacademisch Onderwijs voor een Veerkrachtige Samenleving

Ruimte voor bewegen: een cursus waarmee je impact maakt

Iedereen weet: bewegen is goed voor lichaam en geest. Toch lijken we er in Nederland niet goed in te slagen om voldoende te bewegen, hoe belangrijk ook. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat mensen in een wijk of buurt meer gaan bewegen? Met dit ingewikkelde vraagstuk gaan we in de nieuwe, interdisciplinaire cursus Ruimte voor bewegen aan de slag. 

Een schrikbarend laag percentage: slechts 52,9% van de Nederlandse volwassenen voldeed in 2020 aan de beweegrichtlijnen - 2,5 uur per week matig intensief bewegen en 2,5 uur per week spier- en botversterkende activiteiten. De nood is dus hoog, en dat ziet ook de overheid. In het nieuwe coalitieakkoord vormt preventie, sport en bewegen een belangrijker peiler. Het streven is om meer aandacht te geven aan preventie en een gezonde levensstijl, van jongs af aan. Maar wat maakt, naast de hoge inactiviteit van mensen met de nodige gezondheidsrisico’s als gevolg en het nieuwe coalitieakkoord, deze cursus nu nog relevanter en vernieuwender? Hieronder geven we je nog vier redenen om de cursus Ruimte voor bewegen te volgen. 

Ruimte voor bewegen | Ontwikkeld door de Radboud Universiteit en Kragten

Ruimte voor bewegen heeft een integrale benadering

In deze cursus slaan we een brug tussen beweegstimulering en ruimtelijke ordening, om zo gezondheidswinst te boeken onder inwoners van een bepaalde buurt of wijk. Alleen door de domeinen sport en bewegen, ruimtelijke ordening en gezondheid te combineren, komen we tot goede oplossingen voor het ingewikkelde vraagstuk "hoe kunnen we ervoor zorgen dat meer mensen in een wijk of buurt gaan bewegen?". Professionals uit het sport- en beweegdomein moeten zich bijvoorbeeld in de werkwijze en taal van de stedenbouwkundigen verdiepen. En projectleiders omgevingsvisie of ambtenaren ruimtelijke ordening hebben op hun beurt juist weer meer kennis nodig van gezondheidsbevordering en beweegstimulering. Na de cursus weet je wat voor wie en wanneer werkt en kun je goed beslagen het gesprek aan met collega's uit alle relevante domeinen.

Die integrale benadering komt niet alleen terug in de kennis die wij overdragen, maar ook in de keuze voor docenten. Twee topwetenschappers, prof. dr. Bert Steenbergen en prof. dr. Erwin van der Krabben van de Radboud Universiteit gaan samen met praktijkexpert Martijn van Eck van advies-, ontwerp- en ingenieursbureau Kragten aan de slag om jou handvatten te geven om gezondheidswinst in een buurt of wijk te realiseren. Elk vanuit hun eigen expertise: Bert met zijn onderzoek naar het stimuleren van (blijven) sporten, Erwin is deskundige op het gebied van ruimtelijke ordening en vastgoed en Martijn adviseerde als senior adviseur sportinfrastructuur en beweegvriendelijke omgeving al tientallen gemeentes en provincies.

Ruimte voor bewegen speelt in op de naderende Omgevingswet 

In juli 2022 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking. In plaats van 26 wetten geldt er vanaf dan slechts 1 wet over onze leefomgeving, die alle regels bundelt en moderniseert. Denk aan wet- en regelgeving op het gebied van milieu, water, bouwen, ruimtelijke ordening en natuur. Volgens de Rijksoverheid moet de nieuwe wet zorgen voor een samenhangende aanpak van de leefomgeving. Ruimtelijke projecten worden nu in één keer aan allerlei regels op verschillende gebieden getoetst. Dat vraagt ook iets van de aanvragen die worden gedaan: domeinoverstijgend, rekening houdend met verschillende disciplines. Als professional is het dus belangrijk om te werken aan die integrale benadering - iets wat in deze cursus centraal staat. Daarnaast is een centraal thema van de Omgevingswet het behalen van gezondheidswinst met behulp van de omgeving: hét focuspunt van deze cursus.

De wet zelf omschrijft het doel als volgt: "Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften."

Draag bij aan een gezonde, vrije wereld met gelijke kansen voor iedereen

Mensen met een lage opleiding en laag inkomen, een beperking, of een migratieachtergrond zijn over het algemeen in onze samenleving veel slechter af als het om gezondheid gaat. De gezondheidsproblemen staan immers vaak niet op zichzelf, maar maken onderdeel uit van bredere achterliggende problematiek. Daarmee lijkt het al dan niet hebben van een goede gezondheid de nieuwe ongelijkheid in de samenleving te worden. Een gezonde leefomgeving waarin je wordt gestimuleerd om te bewegen, fietsen, lopen, sporten of te spelen is voor deze groep des te belangrijker. Na de cursus heb jij meer inzicht in de benodigde bouwstenen voor zo’n omgeving. Zo maak jij het voor iedereen mogelijk om voldoende te bewegen en te bouwen aan een betere gezondheid.

Goede voornemens worden werkelijkheid

Wist je dat één van de populairste goede voornemens 'meer bewegen' is? Tegelijkertijd weten we waarschijnlijk allemaal dat deze ambitie niet altijd stand houdt. Waarom zouden we het de inwoners van een buurt of wijk niet wat makkelijker maken door deze beweegvriendelijk en -stimulerend in te richten? Prof. dr. Erwin van der Krabben vertelde recent: "Als planoloog wil ik graag weten wat voor interventies in de bebouwde omgeving gezond gedrag stimuleren. We weten bijvoorbeeld al dat er een verband is tussen natuur, groen en gezondheid, net als fietsen en gezondheid. Ook de walkability van een wijk kan mogelijk bijdragen aan gezond gedrag. Zo liet een onderzoek zien dat mensen die in een gebied wonen waar de walkability slecht is, zo'n 33% meer kans hebben op hart- en vaatziekten." Wat nog meer werkzame elementen zijn van een gezonde en beweegvriendelijke omgeving, leer je in de cursus Ruimte voor bewegen. Komen dan binnenkort die nieuwjaarsvoornemens écht eens uit?

Meer weten over de cursus?

24 maart 2022 starten we met de cursus Ruimte voor bewegen. Op basis van een zelfgekozen casus ga je aan de slag met het beweegvriendelijker maken van de openbare ruimte. Door het maken van onder andere een kansenkaart en een excursie op locatie kijk je naar de zichtbare risico's en verbeterpunten die er zijn voor bewegen in jouw gekozen buurt of wijk. Naast het opdoen van academische kennis en veel best practices, word je dus voortdurend gestimuleerd om zélf actief aan de slag te gaan op je eigen werkplek. Wil je meer informatie of je inschrijven? Kijk dan op onze website